Varisin nedenleri ve varisten korunma yolları...
Varis oluşmasına ve ilerlemesine neden olan risk faktörleri, pratik açıdan
yapısal ve çevresel olarak ikiye ayrılır:
Yapısal risk faktörleri arasında, ailede varis hastalığının
olması ile yaş ve cinsiyeti sayabiliriz. Genetik kodlama ile geçen yapı elemanlarındaki
farklılıktan dolayı damar duvarındaki zayıflık, toplardamarlar içinde bulunan
kapaklarda azlık veya kapakların hiç olmaması, varis hastalığının gelişmesi için uygun bir
ortam sağlar. Kadın olmak da tek başına yapısal risk faktörleri arasındadır. Her
adet dönemine eşlik eden hormonal değişimler, hamileliğin ilk üç ayında yine
hormonların etkisi, daha sonra ise anne karnındaki bebeğin mekanik baskısı sonucu
damar içindeki basınç artışına bağlı genişleme, varis oluşması için uygun bir
ortam sağlar. Genetik yapı ve cinsiyete ek olarak, yaş da değiştiremeyeceğimiz risk
faktörleri arasında yer almaktadır. Yaş gruplarına göre varis hastalığı; 30-40
yaş arasında toplumun % 50'sinde görülürken, 70 yaş ve üzerinde bu oran % 90'lara
kadar yükselir.
Çevresel risk faktörleri ise, yaşam şeklimiz ve
alışkanlıklarımızdan kaynaklanır. Büyük şehirlerde yaşamanın getirdiği
hareketsiz yaşam, yeme, giyinme alışkanlığı, ilaç kullanımı tek başına veya
yapısal faktörlerle birleşerek varis hastalığının oluşmasına ve hızla
ilerlemesine neden olur.
Mesleğimizden ötürü uzun süre hareketsiz kalınması,
baldır pompasının çalışmaması ve zayıflaması sonucu kanın bacaklarda
göllenmesine neden olur. Hızlı yemek yeme alışkanlığı sonucu kabız kalınarak, karın içi
basıncının artması, bacaklardaki damarları dışarıdan baskı altına alan çorap
ve/veya giysilerin giyilmesi, önlenebilir risk faktörleri arasındadır.
İçerdiği hormonlardan dolayı, doğum kontrol hapları ve
menopoz sonrası kullanılan hormon yerine koyma tedavileri toplardamarlarda
genişlemeye, yeni varisli damarların oluşmasına neden olur.
Çevresel faktörleri yaşam stilimiz olarak tanımlarsak,
bunlarda küçük değişiklikler yaparak daha sağlıklı bacaklara sahip olabiliriz. Yaşam
stilimizi oluşturan faktörlerin bacak sağlığımız üzerine etkilerini anlamak için
aşağıdaki linklere tıklayınız...
Korunma yöntemleri yardımıyla, çevresel risk faktörlerinin yani
yaşam stilimizin etkisini azaltarak, varisli damarların gelişimini
yavaşlatabilir hatta engelleyebiliriz. En etkili korunma yöntemi, hareketli yaşam
ve egzersizdir. "Sağlıklı bacaklar için gerekli egzersizler" hakkında bilgilenmek için tıklayınız.
