Lenfödem tanısı ve tedavisi...
Bacaklarda toplardamarlar gibi, derin ve yüzeysel olmak üzere 2 lenfatik sistem
vardır. Derin lenfatik sistem, kasları ve kemik yakınındaki bölgeleri drene eder.
Yüzeysel lenfatikler, yüzeysel toplardamar sistemine paralel iki kanal şeklinde
seyreder. Yüzeysel lenfatiklerin bulunduğu ve lenfödemin oluştuğu deri altı bölgesi,
deri altı lenf ağı ve toplayıcı kanallarla lenf düğümlerine akar. Derin lenf sisteminden
gelen lenf sıvısı da kasık ve dizde bulunan aynı lenf düğümlerinden geçer.
Koldaki yüzeyel lenfatik damarlarda, kolun iç ve dışından seyrederek koltuk altı
lenf düğümlerine gelir. Lenf düğümlerinde süzülen lenf sıvısı daha sonra toplardamarlara
akar.
Tanı:
Hastaların çoğunda öykü ve klinik bulgular ile lenfödem tanısı konulur. En çok toplardamar
yetmezliğinde ortaya çıkan ödemlerle karışır. Toplardamar yetmezliğinde ödem koyu
renklidir, doku beslenmesinin bozulmasıyla deride incelme ve yaralar oluşur. Lenfödemde
ise renk değişikliği bulunmaz ve beslenme bozulmadığı için deri değişikliği ve ülserler
sık görülmez.
Yardımcı tanı yöntemleri kullanılarak lenfödemin oluşma şekli ve uygulanacak tedavi
yöntemleri belirlenir.
- Lenfosintigrafi: Radyoaktif bir maddenin deri altına verilerek lenf sistemi içindeki
akımın görüntülenmesidir. Bu şekilde lenf yolları içinde tıkanıklık olup olmadığı
belirlenebilir.
- Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Manyetik akım ile dokuların yapısı değerlendirilir
ve lenfödemden kaynaklanan doku bozukluğunun tanısı konur.
- Bilgisayarlı tomografi: Görüntülerde lenfödeme bağlı gelişen değişiklikler belirlenirken,
lenf yollarına olan basılar tespit edilir.
- Doppler ultrason: Bacakta şişlik oluşturabilecek toplardamarlara ait bozuklukların
tanısı konur.
- Lenfanjiografi: Özel bir boyanın lenf damarlarına enjekte edilip, röntgen çekilmesi
prensibine dayanır. Günümüzde verilen ilacın lenf damarlarında hasar oluşturması
nedeniyle nadir olarak kullanılır.
Tedavi:
Lenfödemin sürekli ve kalıcı tedavisi yoktur. Amaç, lenfödemin ilerleyerek daha
kötü hale gelmesinin engellenmesidir. Eğer lenfödem açısından risk var ise lenfödem
oluşması, eğer hafif lenfödem var ise kötüleşmesi engellenmelidir. Medikal tedaviyle
klinik olarak hastalığı ilk evrede tutmak amaçlanır. Bu arada lenfödem sebepleri
arasında cerrahinin de bulunduğu hatırlanmalı, lenfödemden etkilenmiş uzva neden
ne olursa olsun kesinlikle cerrahi işlem yapılmamalıdır.
Tedavi, hastalığın bulunduğu klinik evreye göre düzenlenir:
Klinik evre 1-2 lenfödemde; lenfödemin tedavisi için, etkilenmiş uzva kesinlikle
cerrahi işlem yapılmaması gerektiğini unutmayın.
Lenfödemin en etkili tedavisi olan korunma yöntemleri hakkında bilgi almak için
"Bacaklarda" ve
"Kollarda" lenfödem
gelişmesini veya ilerlemesini önleyici tedbirleri tıklayınız.
