Huzursuz bacak (Restless Leg) sendromu nedir...
Huzursuz bacak sendromu orta ve ileri yaşlarda daha sık görülür. Yaşla birlikte
görülme sıklığı ve yakınmaların şiddeti artar. Oluşma mekanizması kesin olarak bilinmemekle
birlikte merkezi sinir sisteminden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu rahatsızlık
hissi tam olarak ifade edilemez. Uyluk, bacak ve ayaklarda, hatta bazı hastalarda
kollarda ürperme, kaşınma, ağrı, ezilme, yanma, karıncalanma ve kas seyirmesi şeklinde
genel tanımlar kullanılarak anlatılmaya çalışılır. Huzursuz bacak sendromlu hastaların
yakınmaları, dinlenmek için uzandıklarında veya oturduklarında ortaya çıkar. Hareketsiz
kalınmasıyla ortaya çıkan bu yakınmadan bazı hastalar önleyemedikleri bir hareket
etme isteği olarak bahseder. Hastalar bu yakınmalarından kurtulmak için etkilenen
bacağı kasarak, sıkarak veya yürüyerek hareket ettirirler. Doğal olarak yaşantımızda
en uzun hareketsiz kaldığımız uyku eylemi sırasında yakınmaların şiddeti en yüksektir.
Bazı hastalar sık uyanır veya uyuyamazken, bazı hastalar uykuda istemsiz bacak hareketleri
yapar. Hareketli bacak sendromu dediğimiz uyku sırasında istemsiz bacak hareketleri
yakınmasının en sık nedenidir. Uyku düzensizliği sonucu günü yorgun geçirirler.
Bacaktaki yakınmalar önemsiz gibi görülse de, hastaları yaşamdan zevk alamama noktasına
kadar getirebilir. Hastalığın şiddeti zaman içinde değişiklikler gösterebildiği
gibi kaybolup sonra yine ortaya çıkabilir.
Tanı nasıl konur, tedavisi nedir...
Huzursuz bacak sendromu tanısı, hastaların yakınmalarını ifadedeki zorluk ve doktorların
konudaki deneyimlerinin azlığından zorlukla konur. Aşağıdaki testi cevaplayın, puanınız
iki veya üzeri ise huzursuz bacak sendromulu bir kişi olabilirsiniz.
- Otururken veya uzanırken bacaklarınızda tanımlayamadığınız kötü bir his oluyor mu?
- Bu his nedeniyle bacaklarınızı hareket ettirmek zorunda kalıyor musunuz?
- Bacaklarınızı hareket ettirmek bu yakınmalarınızı azaltıyor mu?
- Bu yakınmalarınız günün ilerleyen saatlerinde daha fazla mı oluyor?
- Gündüz uykunuz gelir mi? Kendinizi uykusuz, yorgun hisseder misiniz?
- Uykuda bacaklarınızı veya kollarınızı ritmik olarak hareket ettirdiğiniz söylenir
mi?
- Ailenizde huzursuz bacak sendromu tanısı almış kimse var mı?
Lütfen daha sağlıklı ve kaliteli bir yaşam için;
- Her gün aynı saatte uyanın,
- Gündüz vakti olabildiğince aydınlık ortamlarda bulunun,
- Sabah çalışmaya başlamadan önce biraz yürüyüş yapın (İşe yürüyerek gidebilirsiniz)
Günlük yürüyüş süresi ortalama 45 dakikadan kısa olmasın,
- Aldığınız kafeini (kahve, çay, çikolata) kısıtlayın. Günde 2 fincandan fazla kahve
içmeyin. Uykuya dalmakta veya sürdürmekte sorununuz varsa kafeini tamamen hayatınızdan
çıkarın,
- Mümkün ise sigarayı azaltın, uyku ile ilgili sorununuz varsa sigarayı tamamen bırakmaya
çalışın,
- Alkol alımını kısıtlayın. Uyku ile ilgili sorununuz varsa alkollü içeceklerden tamamen
uzaklaşın,
- Uykunuz gelirse gündüz vakti kısa süreli uyuyabilirsiniz ama gece uykusuzluk çekiyorsanız
gündüz uyumamalısınız,
- Yatak odanızı uyuma ve cinsellik dışında kullanmayın, yatak odanız çalışma ve televizyon
odası değildir,
- Yatak odanız ısı, ışık ve gürültü açısından sizi rahat ettirecek şartlarda olmalıdır,
- Uykuya uyanmayı arzu ettiğiniz zamandan 9 saat önce başlayın.
- Uyumadan 1 saat önce günlük aktiviteyi bitirin, 15 dakika boyunca o gün yaşadığınız
sıkıntıları, başarıları ve mutlulukları bir kağıda yazın sonra 45 dakika boyunca
gevşemeye çalışın, uyarıcı olmayan aktiviteler (kitap okuyun, klasik müzik dinleyin,
ılık banyo, meditasyon, 1 bardak ılık ballı süt vb.) yapın. Sonra yatağa girin,
gözlerinizi kapatıp uykuya dalmanın keyfini çıkarın,
- Yaklaşık 15 dakika süreyle uykuya dalamadıysanız kalkın, başka bir odaya gidin ve
uykunuz gelinceye kadar yatağa gitmeyin. Bu durum tekrar edebilir ama mutlaka her
gün aynı saatte uyanmaya özen gösterin.
Yukarda sayılan basit önlemlerle sorununuz ortadan kalmıyorsa, varis hastalığının
da neden olduğu bu yakınma için tıbbı yardım alarak yaşam kalitenizi yükseltin...
